terug naar overzicht

Of zal ik blijven?

Of zal ik blijven?
Theo den Hertog
Theo den Hertog Directeur/bestuurder

Door idealisme gedreven besloot ik een aantal jaar geleden de overstap van het bedrijfsleven naar ‘het sociale domein’ te maken. Ik wilde me graag inzetten voor een samenleving met meer gelijkheid, een samenleving waarin iedereen kan en wil bijdragen. Een samenleving met een meer open houding, met meer warmte ook. 1,5 jaar geleden begon ik als directeur-bestuurder bij DOENJA, een sociaal makelorganisatie in Utrecht. In deze blog maak ik de balans op.

De afgelopen 1,5 jaar stond ons domein vooral in het teken van de 3 decentralisaties. Wat met veel politiek understatement werd afgekondigd als ‘stelselwijziging van de eeuw’ en werd aangeprezen met beloften dat vanaf 1 januari 2015 alles in de zorg veel ‘beter’, ‘goedkoper’ en vooral ook veel ‘menselijker’ zou worden. Door burgers en professionals werden de transities vooral als spannend ervaren. Krijgt iedereen nog wel zorg? Zal de ongelijkheid niet toenemen? Zullen er geen slachtoffers vallen?

Zorgmijders

Na ruim een jaar lijkt het goed te gaan en grote koppen in de nieuwsbladen zijn uitgebleven. Wel wordt gesignaleerd dat er meer verwarde mensen op straat zijn en lijken zorgmijders uit beeld te verdwijnen. De vraag is wanneer en waar duiken ze op? Inmiddels wordt door de overheid driftig beleid bijgesteld en verdwijnen de bezuinigingen in de langdurige zorg en zijn er voorstellen om de sociale werkplaatsen ‘gewoon’ te laten blijven.

Maar succes of niet, transitie is nog geen transformatie. Zorg echt dichter bij de mensen brengen, normalisatie van de zorg, de cliënt als regisseur, dat is nog ver te zoeken. Daarbij bestaat het gevaar dat de wijk- en buurtteams transformeren naar waar ze vandaan komen: grote, bureaucratische en protocol gestuurde instellingen. Zeker nu de werkdruk binnen de teams toeneemt en de vraag naar impact en productiviteit aan de teams gesteld wordt.

Overvraagd

Daarnaast is er het risico dat de druk op de burgers zodanig toeneemt, dat werk, privé en extra zorgtaken niet te combineren zijn. Er komen steeds meer geluiden dat mantelzorgers enorm overvraagd worden. Daarbij komt dat bezuinigingen op de zorg opgevangen kunnen worden door te investeren in het voorliggende veld van welzijn maar ook in dit veld een flinke bezuiniging wordt doorgevoerd. Moet juist een bezuiniging op de zorg niet gepaard gaan met een investering in het voorliggende veld, zoals Hans van Ewijk voorstelt. Dan kan er een dynamiek ontstaan waardoor de zorg echt transformeert en burgers niet het kind van de rekening worden, maar juist regisseur van eigen zorg kunnen zijn. Het is niet voor niets dat een aantal hoogleraren waarschuwt voor de gevolgen van het huidige beleid. Prof dr. Margo Trappenburg spreekt in dit geval van een ‘burn out  samenleving’. Bij de diverse steunpunten voor mantelzorg kunnen nu al talloze voorbeelden van overvraagde burgers gegeven worden.

Genoemde transitie en beoogde transformatie spelen zich af in een wereld die zelf in transformatie is. Europese leiders gebruiken grote woorden en zeggen dat we in oorlog zijn. Ondertussen blijkt dat deze oorlog niet alleen in het Midden-Oosten wordt uitgevochten maar ook in de straten van Parijs en Brussel. Gebleken is dat westerse militaire interventies het veelal gewelddadig evenwicht in de regio hebben verstoord en een veel bloederige instabiliteit hebben veroorzaakt.

Crisisopvang

Immense vluchtelingenstromen zijn op gang gekomen en overspoelen Europa en Nederland. Politiek goede oplossingen in Nederland worden langzaam gevonden en op Europees niveau lijken ze verder weg dan ooit. Ondertussen worden binnen en om Europa hekken gebouwd om vluchtelingen te weren en is het vrije verkeer van goederen en zeker mensen aan banden gelegd. We zitten met de handen in het haar als het gaat om de crisisopvang en het vraagstuk van integratie wordt op de lange baan geschoven. Ondertussen gaan we groepen onderscheiden. Die wel Europa in en die niet. Oorlogsvluchtelingen wel en economische vluchtelingen niet. Wat is dat voor onderscheid? Wereldwijd is het vermogen van de rijkste 1% gelijk aan dat van de rest van de wereld bij elkaar. Willen we die ongelijkheid in stand houden? Moet daar een hek omheen? Of gaan we ons inzetten voor gelijkheid en gelijkwaardigheid?

Ondertussen zetten wij ons bij DOENJA in voor inclusie. Iedereen is welkom, iedereen doet er toe! Juist voor de kansarmere en kwetsbaren zetten we ons in, maar doet dat er eigenlijk nog toe als je naar het wereldgebeuren kijkt?

 Ik moet denken aan een gedicht van Ton Tellegen (alleen liefde, 2002)

 

Zal ik weggaan?

Zal ik verdrietig worden en weggaan?

Zal ik het leven eindelijk eens onbelangrijk vinden,

mijn schouders ophalen

en weggaan?

Zal ik de wereld neerzetten (of aan iemand anders geven), denken:

zo is het genoeg,

en weggaan?

Zal ik een deur zoeken,

en als er geen deur is: zal ik een deur maken,

hem voorzichtig opendoen

en weggaan- met kleine zachtmoedige passen?

Of zal ik blijven?

Zal ik blijven?

 

Of zal ik blijven?

 

Zal ik blijven in dit domein waar ik vanuit idealisme ben begonnen. Of teruggaan naar ‘het’ bedrijfsleven?

Natuurlijk blijf ik.

Juist vanwege deze maatschappelijke onrust en uitdagingen wil ik me blijven inzetten. Omdat ik erin geloof dat als je de wereld wilt verbeteren je bij jezelf moet beginnen en vandaaruit in je eigen cirkel van invloed aan de slag kunt. In je eigen gezin, familie, dorp, en gemeente.

Natuurlijk blijf ik, omdat ik erin geloof dat investeren in actieve burgers bijdraagt aan het nemen van eigen verantwoordelijkheid in de samenleving. Dat we met onze dienstverlening vorm en inhoud geven aan de participatiesamenleving. Ik geloof erin dat door onze sociale dienstverlening, de wereld een beetje menselijker en leefbaarder wordt. Dat gaat niet vanzelf, dat is hard werken, Het gaat ook niet snel. Het is investeren in de toekomst. Een leefbare toekomst. Een toekomst waaraan ik nog steeds van harte wil bijdragen!

Theo den Hertog

 

Reageren

Reacties

Dag Theo, vrij toevallig, op zoek naar je emailadres, kwam ik deze beschouwing van je tegen. Treffend, open en kwetsbaar. Maar ook trouw blijven aan diepe overtuigingen. Veel succes !

22 Dec - Jelle van der Meer